Nawiewniki okienne – czy warto montować je w szczelnych oknach PCV?

W skrócie: nawiewniki okienne warto montować wszędzie tam, gdzie w budynku działa wentylacja grawitacyjna, a stolarka jest szczelna – a szczelne są dziś praktycznie wszystkie nowe okna PCV. Bez kontrolowanego dopływu powietrza z zewnątrz kanały wentylacyjne nie mają skąd czerpać powietrza, rośnie wilgotność, pojawia się kondensacja pary wodnej na szybach, a w skrajnych przypadkach pleśń. Do wyboru są nawiewniki ciśnieniowe, higrosterowane oraz sterowane ręcznie; w budynkach mieszkalnych z wentylacją grawitacyjną najlepiej sprawdzają się higrosterowane.

Czym są nawiewniki okienne i po co się je stosuje

Nawiewnik okienny, nazywany też nawietrzakiem lub wywietrznikiem okiennym, to niewielkie urządzenie montowane w ramie okna, w skrzydle lub w profilu poszerzającym. Jego zadaniem jest umożliwić swobodny przepływ świeżego powietrza do wnętrza pomieszczenia bez konieczności otwierania okien. Powietrze wpływa przez szczelinę i strumień powietrza rozprowadza się pod sufitem, co ogranicza odczucie przeciągu.

Sens tego rozwiązania wynika z zasady działania wentylacji grawitacyjnej: powietrze zużyte odprowadzane jest kanałami w kuchni i łazience, a w to miejsce musi napłynąć powietrze z zewnątrz. Dawniej dopływało nieszczelnościami starej stolarki. W nowym oknie z uszczelkami obwodowymi tych nieszczelności nie ma, więc wymiana powietrza po prostu ustaje – kratka wentylacyjna przestaje ciągnąć, a wilgotność względna rośnie. Nawiewnik przywraca ten obieg w kontrolowany sposób, bez utraty izolacyjności całego okna.

Rodzaje nawiewników okiennych

Nawiewniki ciśnieniowe

Nawiewnik ciśnieniowy reguluje ilość powietrza w zależności od różnicy ciśnienia na zewnątrz i wewnątrz budynku. Przy silnym wiatrze przysłona przymyka się, ograniczając nadmierny strumień, a przy spokojnej pogodzie otwiera się szerzej. To rozwiązanie tanie, proste i skuteczne w budynkach narażonych na wiatr, na przykład na wyższych kondygnacjach lub w otwartym terenie. Wadą jest brak reakcji na wilgotność – nawiewniki okienne ciśnieniowe działają niezależnie od tego, czy w pomieszczeniu jest sucho, czy para wodna osiada na szybach.

Nawiewniki higrosterowane

Nawiewniki higrosterowane reagują na poziom wilgotności wewnątrz pomieszczeń. Czujnikiem jest taśma poliamidowa, która wydłuża się przy wzrastającej wilgotności i otwiera przysłonę, a przy spadku zamyka ją, ograniczając straty ciepła. Są to urządzenia automatyczne, nie wymagające obsługi. W praktyce oznacza to, że po kąpieli, gotowaniu czy suszeniu prania nawiewnik sam zwiększa wydajność, a w nocy przy niskiej wilgotności ogranicza nawiew. Ten typ, spopularyzowany przez rozwiązania takie jak Aereco, jest dziś najczęściej wybierany w budynkach mieszkalnych.

Nawiewniki sterowane ręcznie

Nawiewniki sterowane ręcznie mają przysłonę przestawianą suwakiem lub sznurkiem w dwóch albo trzech położeniach. Wariant manualny jest najtańszy i pozwala samodzielnie zdecydować o wielkości otworu, ale wymaga pamiętania o regulacji – w praktyce użytkownicy zostawiają je w jednej pozycji przez cały rok. Bywa dobrym rozwiązaniem w pomieszczeniach użytkowanych okresowo.

Porównanie typów nawiewników

Cecha	Ciśnieniowy	Higrosterowany	Sterowany ręcznie
Sterowanie	różnica ciśnień	poziom wilgotności powietrza	ręcznie, suwakiem
Reakcja na parę wodną	brak	tak, automatyczna	tylko po interwencji użytkownika
Ryzyko przewiewu przy wiatrze	niskie	średnie, zależnie od modelu	wysokie przy pełnym otwarciu
Wpływ na straty ciepła	umiarkowany	najlepiej kontrolowany	zależy od nastawy
Cena	niska	najwyższa	najniższa
Typowe zastosowanie	budynki wysokie i wietrzne lokalizacje	mieszkania i domy z wentylacją grawitacyjną	pomieszczenia gospodarcze, użytkowane okresowo

Czy nawiewnik jest wymagany przepisami

Rozporządzenie ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych oraz normy wentylacyjne wymagają zapewnienia dopływu powietrza do pomieszczeń w budynkach mieszkalnych. Przy stolarce o wysokiej szczelności realizuje się to właśnie nawiewnikami – okiennymi lub ściennymi. W praktyce oznacza to, że wymiana okien na szczelne bez zapewnienia nawiewu jest błędem wykonawczym, a nie kwestią wyboru użytkownika.

Wyjątkiem są budynki z wentylacją mechaniczną nawiewno-wywiewną, czyli z rekuperacją. Tam powietrze doprowadza instalacja, a dodatkowe nawiewniki okienne zakłócałyby bilans i obniżały sprawność odzysku ciepła. W takich obiektach stolarka powinna pozostać maksymalnie szczelna.

Montaż nawiewników okiennych

Montaż nawiewników najlepiej zaplanować na etapie zamówienia stolarki. Nawiewnik zamontowany fabrycznie jest osadzony w profilu bez naruszania geometrii okna, ma dopasowane wycięcia i estetyczną maskownicę – zwykle w kolorze ramy, dostępną też w wersji z aluminiowym elementem zewnętrznym. Montaż nawiewnika w oknie już wstawionym jest możliwy, ale wymaga frezowania szczelin w ramie lub skrzydle i staranności, żeby nie osłabić profilu ani nie naruszyć uszczelek.

Typowe miejsca montażu to górna część ramy, skrzydło lub profil poszerzający pod skrzynką roletową. Nawiewnik umieszcza się wysoko, aby strumień powietrza szedł ku sufitowi i mieszał się z powietrzem w pomieszczeniu, zanim opadnie. Kilka zasad praktycznych:

• nawiewniki montuje się w pomieszczeniach, do których powietrze ma napływać – pokojach i sypialniach, nie w kuchni czy łazience, gdzie są kratki wywiewne;
• drzwi wewnętrzne muszą mieć podcięcie lub kratkę, aby powietrze mogło przepłynąć do pomieszczeń z wywiewem;
• kanały wentylacyjne muszą być sprawne – sam nawiewnik nie zastąpi przetkanego komina;
• przy oknach o podwyższonych wymaganiach akustycznych stosuje się modele z tłumikiem, ograniczające przenoszenie hałasu.

Wpływ na komfort, wilgotność i jakość powietrza

Efekty prawidłowo dobranego nawiewu są dość szybko odczuwalne. Spada wilgotność względna, zanika kondensacja pary wodnej na szybach, poprawia się jakość powietrza w pomieszczeniach, bo stężenie dwutlenku węgla nie narasta w nocy przy zamkniętych oknach. Ogranicza się też ryzyko rozwoju pleśni i grzybów w narożnikach zewnętrznych ścian, gdzie temperatura powierzchni jest najniższa.

Zarzut, że nawiewnik wychładza mieszkanie, jest w praktyce przesadzony, o ile urządzenie zostało dobrane do kubatury i typu wentylacji. Model higrosterowany ogranicza przepływ, kiedy powietrze jest suche, więc pracuje przede wszystkim wtedy, gdy faktycznie jest potrzebny. Znacznie większe straty ciepła generuje wietrzenie oknem otwartym na wiele minut, do którego zmusza brak jakiejkolwiek cyrkulacji powietrza.

Jaki nawiewnik wybrać do konkretnego mieszkania

Jeżeli w budynku jest wentylacja grawitacyjna, a mieszkanie jest użytkowane codziennie przez kilka osób, najsensowniejszy jest nawiewnik higrosterowany – reaguje na parę wodną z kuchni i łazienki bez udziału użytkownika. W lokalizacjach silnie wietrznych i na wysokich kondygnacjach dobrze wypada nawiewnik ciśnieniowy, ewentualnie model łączący oba mechanizmy. Wariant sterowany ręcznie zostawia się dla pomieszczeń o niskim obciążeniu wilgocią. Przy wentylacji mechanicznej nawiewników nie stosuje się wcale.

Dobór warto powiązać z resztą stolarki. W produkowanych przez nas oknach PCV w systemie Salamander bluEvolution 82 MD – sześciokomorowym profilu o szerokości zabudowy 82 mm – nawiewnik montuje się fabrycznie, bez wpływu na klasę szczelności pozostałej części konstrukcji. Inaczej wygląda to w oknach do domow pasywnych, gdzie z zasady pracuje wentylacja mechaniczna i nawiewników się nie przewiduje.

Wycena stolarki z nawiewnikami

Firma Domatus od 1991 roku produkuje okna i drzwi dla klientów z Poznania i Wielkopolski. Przy wycenie pytamy o rodzaj wentylacji w budynku, bo od tego zależy, czy nawiewniki są potrzebne, jaki typ dobrać i ile ich przewidzieć na poszczególne pomieszczenia. Jeśli razem z oknami planujesz rolety lub parapety, warto ustalić wszystko w jednym zamówieniu. Bezpłatną wycenę zamówisz przez formularz kontakt / wycena.

FAQ – najczestsze pytania

Czy nawiewniki okienne są konieczne w nowych oknach PCV?

W budynkach z wentylacją grawitacyjną tak, ponieważ szczelna stolarka odcina dopływ powietrza potrzebny kanałom wywiewnym. Bez nawiewu rośnie wilgotność, a na szybach pojawia się kondensacja pary wodnej. Wyjątkiem są budynki z rekuperacją, gdzie nawiewniki są niepożądane.

Nawiewniki higrosterowane czy ciśnieniowe?

Higrosterowane sterują nawiewem według poziomu wilgotności i nie wymagają obsługi, dlatego w mieszkaniach są rozwiązaniem najwygodniejszym. Ciśnieniowe reagują na różnicę ciśnień i lepiej radzą sobie w lokalizacjach silnie wietrznych oraz na wysokich kondygnacjach. Dostępne są też modele łączące oba mechanizmy.

Czy nawiewnik można dołożyć do już zamontowanego okna?

Tak, montaż w istniejącej stolarce jest możliwy, ale wymaga wyfrezowania szczelin w ramie lub skrzydle. Prace powinien wykonać serwis, żeby nie osłabić profilu i nie naruszyć uszczelek. Fabryczny montaż przy zamówieniu okna jest tańszy i estetyczniejszy.

Czy nawiewnik obniża izolację akustyczną okna?

Każdy otwór w przegrodzie przenosi dźwięk, dlatego przy oknach o podwyższonych wymaganiach stosuje się modele z tłumikiem akustycznym. W profilu Salamander bluEvolution 82 MD można uzyskać wysoką izolacyjność akustyczną, jednak dobór nawiewnika trzeba wtedy uzgodnić na etapie zamówienia. Alternatywą jest przeniesienie nawiewu do ściany.

Ile nawiewników potrzeba w mieszkaniu?

Zasadą jest jeden nawiewnik na pomieszczenie, do którego powietrze ma napływać, czyli pokoje i sypialnie. Kuchnia i łazienka mają kratki wywiewne, więc nawiewników tam nie montuje się. Liczbę i wydajność dobiera się do kubatury oraz przekroju kanałów wentylacyjnych.

Czy nawiewnik wychładza pomieszczenie?

Przy prawidłowym doborze wpływ jest niewielki, zwłaszcza w wersji higrosterowanej, która ogranicza przepływ powietrza przy niskiej wilgotności. Znacznie większe straty ciepła powoduje długie wietrzenie otwartym oknem. Powietrze wprowadzane wysoko w ramie miesza się pod sufitem, więc nie odczuwa się go jako przeciągu.